OHSAS 18001(İşçi Sağlığı Ve İş Güvenliği Yönetim Sistemi) Nedir?
Ohsas 18001, bir kuruluşun faaliyetlerindeki sağlık ve güvenlik yönetim sistemini kurmak, çalışanların emniyetli ve sağlıklı bir çalışma ortamına sahip olmalarını sağlamak ve iş güvenliği performansını iyileştirmek amacıyla BSI (British standarts Institute) tarafından yayınlanmış olan "İş Sağlığı ve Güvenliği" standardıdır. OHSAS 18001;ISO 9000 ve ISO 14001 gibi diğer uluslararası standartlardan farklı olarak, bir ISO standartı olmayıp bazı ulusal standart kuruluşları ve belgelendirme kuruluşlarının birlikte çalışmasıyla ortaya çıkmıştır. OHSAS 18001, kuruluşların ürün ve hizmetlerinin güvenliğinden çok çalışanın sağlığına ve işin güvenliğine yönelik bir standarttır.
İster üretim isterse hizmet sektöründe olun işinizi çalışanlar için sağlıklı ve güvenli hale getirmeniz kanunlarca zorunludur. Ayrıca İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Avrupa Birliği ile entegrasyonda da en önemli konulardan birsidir. OHSAS 18001 İşçi Sağlığı Güvenliği Yönetim Sistemi ile iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kanun, yönetmelik, mevzuat ve tüzüklerin ışığı altında, kuruluştaki üretim yada hizmet süreçlerinde çeşitli nedenlerden kaynaklanan sağlığa zarar verebilecek kaza ve diğer etkenlerden korunmak ve söz konusu riskleri en aza indirerek, sağlıklı, güvenli bir çalışma ortamı sağlanmış olur. Kuruluşların daha iyi rekabet koşullarına ulaşabilmesi için çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusunda planlı ve sistemli çalışmalar yürütmeleri gerekmektedir.
OHSAS 18001’İN FAYDALARI NELERDİR?
Tüm dünyada kalite standartları konusunda aynı dili konuşmanızı sağlar.
Ulusal ve uluslar arası düzeyde kabul edilebilmeyi kolaylaştırır.
Kuruluşun Pazar payının artmasını sağlar.
Sektörde prestijin artırılmasını sağlar.
Kuruluşun imajını geliştirmesini sağlar.
Müşterilerdeki güven duygusunu artırır.
Karlılığı artırır.
Çalışanlarla ilgili iş kazaları, meslek hastalıkları ve iş gücü kaybını azaltır
Kaza maliyetlerini azaltır.
Ulusal yasa ve dünya standartlarına uyum süresini ve maliyetini azaltır.
Kanun, yönetmelik, mevzuat ve tüzüklere uyumu güvence altına alır.
Motivasyon ve katılımı sağlar.
İSG çalışmalarını diğer faaliyetlere entegre ederek kaynakların korunmasını sağlar.
İş sağlığı ve güvenliği konularında sürekli gelişmeyi sağlar.
ISO 22000/HACCP (Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi) Nedir?
HACCP; “Hazard Analysis And Critical Control Points (Tehlike Analizi Ve Kritik Kontrol Noktaları) kavramının kısaltılmış halidir. Ayrıca bu standart, TS 13001 adıyla Türk Standardları Enstitüsü tarafından da yayımlanmıştır. Gıda endüstrisindeki kuruluşların faaliyetleri sürecinde hammadde temininden başlayarak, gıda hazırlama, işleme, üretim, ambalajlama, depolama ve nakliye gibi gıda zincirinin her aşamasında ve noktada tehlike analizleri yaparak, gerekli yerlerde kritik kontrol noktalarını belirleyen ve bu noktaları izleyen herhangi bir problemi henüz oluşmadan önleyen sistemin korunmasını sağlayarak belirli normlara uygun güvenilir gıdaların üretilmesini sağlayan, her ölçekteki kuruluşa uygulanabilen, bir gıda güvenliği sistemidir. HACCP uygulanırken, risk analizinin yanı sıra, kritik noktaların tespiti ve takibi de söz konusudur. Bir diğer deyişle HACCP, Gıda endüstrisindeki kuruluşlarda, sağlıklı gıda üretimi için gerekli olan hijyen şartlarının (personel hijyeni, ekipman hijyeni, hammadde hijyeni, ortam hijyeni, vb.) belirlenerek bu şartların sağlanması, üretim ve servis aşamasında tüketici açısından sağlık riski oluşturabilecek nedenlerin belirlenebilmesi ve böylelikle insan sağlığını olumsuz etkileyebilecek unsurların saf dışı bırakılması için önlemler alınmasıdır..
Gıda güvenliğine yönelik olarak ilk çalışmalar, 1960 yıllarda NASA tarafından "Sıfır Hata"'lı astronot yiyeceği üretme çalışmaları ile başlamıştır. Amerika’da başlayan gıda güvenilirliği çalışmaları 1980’li yıllarda Avrupa Birliği tarafından da hayata geçirilmiş ve 1993 yılında HACCP uygulaması Avrupa Birliği tarafından zorunlu hale getirilmiştir.
Türkiye’de ise, 09.06.1998 tarihli resmi gazetede yayınlanan “Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik” de HACCP sisteminin uygulama gerekliliği belirtilmiştir. Yine ayni yönetmelikte 15.11.2002 tarihinden geçerli olmak üzere; başta et, süt ve su ürünleri isleyen işletmeler olmak üzere, gıda üreten diğer işletmelerin de kademeli olarak HACCP sistemini uygulamaları zorunlu hale getirilmiştir.
ISO 22000/HACCP’İN FAYDALARI NELERDİR?
Tüm dünyada kalite standartları konusunda aynı dili konuşmanızı sağlar.
Ulusal ve uluslar arası düzeyde kabul edilebilmeyi kolaylaştırır.
Kuruluşun Pazar payının artmasını sağlar.
Sektörde prestijin artırılmasını sağlar.
Kuruluşun imajını geliştirmesini sağlar.
Müşterilerdeki güven duygusunu artırır.
Karlılığı ve verimliliği artırır.
Maliyetleri azaltır.
Gıdanın güvenliğini sağlar.
Güvenli olmayan ve hatalı ürün üretebilme riskini azaltır.
Resmi denetimlerde karşılaşılan sorunların asgariye indirilmesini sağlar.
Gıda kuruluşları için yasal mevzuat şartları karşılamada güvenilirlik sağlar.
Gıda zehirlenmeleri ve ölüm risklerinin düşürülmesini sağlar.
Ürünlerin geri toplatılması riskini azaltır.
Çalışanlarda hijyen ve gıda güvenliği konularında bilinç artar.
SAĞLIKTA KALİTE VE AKREDİTASYON (JCI)
Günümüzde sağlık sektöründeki iyileştirme çalışmaları sadece gelişmekte olan
ülkelerin değil, gelişmiş ülkelerin de temel ve öncelikli gündem maddesi halini almıştır. Bugünün gelişmiş ülkelerinde de sağlık sorunlarının
varlığını devam ettirdiği bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu düşünceyle yola çıkan Sağlık Bakanlığı, sağlık hizmetlerinin etkili, verimli ve
hakkaniyete uygun bir şekilde; organize edilmesi, sunulması ve finansmanının
sağlanması amacıyla Dünya Bankası ile birlikte “sağlıkta dönüşüm programını” başlatmış ve ülkemizin gündeminde şimdiye kadar yeterince yer almayan kalite ve akreditasyon konusunu “sağlıkta dönüşüm programı” kapsamına alarak yeni bir adım atmıştır.
Sağlıkta Dönüşüm Programının Bileşenleri
§ Planlayıcı ve Denetleyici Bir Sağlık Bakanlığı
§ Herkesi Tek Çatı Altında Toplayan Genel Sağlık Sigortası
§ Yaygın, Erişimi Kolay ve Güler Yüzlü Sağlık Hizmet Sistemi
§ Bilgi ve Beceri ile Donanmış Yüksek Motivasyonla Çalışan Sağlık İnsan Gücü
§ Sistemi Destekleyecek Eğitim ve Bilim Kurumları
Ülkemiz sağlık sektöründe 1990’lı yıllardan itibaren ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi kullanılmaya başlanmış, 2000’li yıllardan itibaren de bu yönetim sistemine göre yapılanma çalışmaları yaygınlaşmıştır. Son yıllarda sağlık kuruluşlarımızın, sağlık hizmetlerinin özellikli yönlerini dikkate alan uluslararası akreditasyon standartlarını uygulama konusundaki çalışmalarının arttığı görülmektedir.
Akreditasyon Nedir?
Akreditasyon; bir sağlık kuruluşunun önceden belirlenmiş ve yayınlanmış standartlara uygunluğunun, herkesçe kabul gören bir tüzel kişilik tarafından değerlendirilip onaylandığı resmi bir süreçtir (Rooney ve Ostenberg 1999). Sağlık hizmetlerinin akreditasyonu; hastanın değerlendirilmesi, bakımı, tedavi sürecine etkisi olan hasta ve yakınlarının eğitimi, hasta hakları ve yönetimle ilgili süreçlere kadar uzanan oldukça geniş bir alanı kapsamaktadır.
Akreditasyonun Temel Amaçları
§ Sağlık hizmetleri kuruluşlarına yönelik standartları karşılamada optimal başarı hedefleri koyarak sağlık hizmetlerinin kalitesini geliştirmek,
§ Sağlık hizmetlerinin yönetim yapısını geliştirmek,
§ Seçilmiş yapı, süreç ve sonuç standartlarını veya kriterlerini karşılayabilmek için sağlık hizmetleri kuruluşlarının karşılaştırmalı veri tabanını oluşturmak,
§ Hizmetlerin artan verimliliği ve etkililiği üzerine odaklanarak sağlık hizmetleri maliyetlerini düzenlemek,
§ Sağlık hizmetleri kuruluşlarına, yöneticilerine ve sağlık çalışanlarına; sağlık hizmetlerinde kalite geliştirme stratejileri ve “en iyi uygulamalar” konusunda eğitim ve danışmanlık sağlamak,
§ Halkın, sağlık hizmetlerinin kalitesine olan güvenini sağlamak,
§ Hastalar ve personelle ilgili olarak yaralanma ve enfeksiyonlara bağlı riskleri azaltmak.
Akreditasyonun Yararları
§ İyi hizmet veren kuruluşların resmi olarak tanınmaları,
§ Kurumu değerlendirecek bir mekanizmanın yaratılması,
§ Faaliyetlerin gelişimi için akreditasyonun hedeflenmesi
§ Personelin çalıştığı kurumla gurur duymasının sağlanması,
§ Personel arasında iletişimin geliştirilmesi,
§ Personel katılımının desteklenmesi,
§ İşletme politikalarının belgelendirilmesinin sağlanması,
§ Çalışmalarda yeterliliğin arttırılmasıdır.
Akreditasyon sisteminin uluslararası deneyimler ışığında kurulması amacıyla
Sağlık Bakanlığı ve “Joint Commission International (JCI)” arasında; sistemin yapılandırılması, standart geliştirme, kalite izleme ve ölçme sistemlerinin geliştirilmesi, veri tabanı oluşturulması konularını kapsayan bir iş birliği protokolü imzalanmıştır.
Joint Commission International (JCI) nedir?
ABD’nde 1951 yılında kurulan Sağlık Kuruluşları Akreditasyonu Ortak Komisyonu (JCAHO) bu ülkede 15000’den fazla kuruluşu denetliyor. Bu kuruluşun temel amacı topluma verilen sağlık hizmetinin güvenlik ve kalitesinin sürekli olarak yükseltilmesi ve bu alanda oluşturulan standartların sağlık kuruluşlarında yerleştirilmesidir. JCAHO’nun uluslararası dalı olan Joint Commission International (JCI) ise 1997 yılında kurulmuş olan ve bugün itibariyle 60’dan fazla ülkede sağlık kuruluşlarını denetleyerek akredite eden bir kuruluştur. JCI akreditasyonu özellikle sağlık kuruluşlarında hasta güvenliği, tesis güvenliği, enfeksiyonların önlenmesi, yanlış uygulamaların önlenmesi, hasta ve yakınlarının korunması ve bilgilendirilmesi, kişisel hak ve gizliliklerinin korunması, olumsuz olayların kayıt altına alınması ve sürekli izlenerek düzeltilmesi gibi konularda standartlar geliştirmekte ve sağlık kuruluşlarının bu standartlara uyumunu denetleyip başarılı olanları akredite etmektedir
Hedefi “Joint Commission International Accreditation” olan sağlık kuruluşları için ISO 9001:2000 standartı çok uygun bir zemin hazırlamaktadır. Bu standart şartlarını etkin olarak uygulamak sağlık kuruluşlarına ciddi iyileştirmeler yapma fırsatı vermekte , yasal denetimlerde kolay ilerleme sağlamakta , üst düzey çalışmalar için uygun şartların temelinin atılmasına fırsat vermekte , hasta haklarının en iyi şartlara gelmesini mümkün kılmakta ve kuruluşa büyük katma değerler sağlamaktadır.
Ayrıca Sağlık Bakanlığı,hastanelerin akreditasyonsürecine hazırlanmalarını sağlamak amacını da taşıyan bir mevzuatı yürürlüğe koymuştur. “Yataklı Tedavi Kurumları Kurumsal Kaliteyi Geliştirme ve Performans Değerlendirme Yönergesi” içerisinde JCI’nın hastane akreditasyon standartlarından yararlanılarak hazırlanan Kalite Geliştirme ve Değerlendirme Kriterleri yer almaktadır. Bu yönerge hastanelerimizin sağlık akreditasyon sistemine hazırlanmalarını sağlayacaktır. Şu an Sağlık Bakanlığına bağlı tüm hastaneler Kurumsal Kaliteyi Geliştirme ve Performans Değerlendirme Yönergesinde tanımlanan kriterleri yerine getirmek ve kriterler doğrultusunda yapılanmak üzere çalışmalarını sürdürmektedir.
CE Nedir?
CE İşareti, Avrupa'ya Uygunluk anlamına gelen "Conformité Européenne" kelimeleri ile ifade edilmektedir. CE işareti, bir ürün ya da ürün grubunun, Avrupa Birliği'nin sağlık, güvenlik, çevre ve tüketicinin korunması konusunda oluşturmuş olduğu, "ürün direktifleri" olarak anılan temel gerekliliklere uygun olduğunu gösterir. CE işareti, taşımayan ürünler, Avrupa Birliği ülkelerine giremez, bu nedenle CE işareti, ürünlerin Avrupa Birliği iç pazarında serbestçe dolaşımına olanak veren bir "ürün pasaportu" olarak tanımlanabilir. CE işareti (markası), bir kalite güvencesi olmayıp, yalnızca ürünün, asgari güvenlik koşullarına sahip olduğunu gösterir.
CE İşareti bir ürünün belirlenen
- sağlık şartları,
- güvenlik şartları,
- tüketicinin korunması
- çevrenin korunması
gereklerine uygun olduğunu gösteren ve üreticinin, bu gerekliliklere uyduğuna dair bir güvenin göstergesidir. CE işareti taşımayan bir ürün, güvensiz ve kalitesiz olarak nitelendirilir. Bu ürünlerin Avrupa'da piyasaya sürülmesi mümkün olmamaktadır. TSE ve TSEK markası yerine kullanılamaz.
Avrupa Birliği ülkelerinde dolaşıma giren ürünlerin asgari gerekleri, bu topluluk tarafından ortaya konan direktiflerle belirlenmektedir. Bu direktiflerin yerine getirildiğini kanıtlamak üzere, ürünlere CE işaretinin konulması gerekmektedir. CE ile markalanmış bir ürün, Avrupa Birliği direktiflerine uygun olarak üretildiği anlamını taşır.
CE İŞARETİ, Sadece direktiflerde belirtilen şartlara uygunluk sağlandığında ürünler üzerinde kullanılabilir. Bu nedenle, ürünün özelliklerine göre mevcut direktifler incelenmeli ve hangi direktif veya direktiflerin geçerli olacağına doğru karar verilmelidir. Ürün üzerinde yer alan CE İŞARETİ, ürünün ilgili bütün direktiflere uygunluğunu gösterir.
CE İşaretleri Taşıması Zorunlu Ürün Guruplarına Ait Direktifler
1. Alçak Gerilim Donanımları - Direktif No: 73/23/EEC
2 . Basit Basınçlı Kaplar- Direktif No: 87/404/EEC
3. Oyuncaklar - Direktif No: 88/378/EEC
4. İnşaat Malzemeleri - Direktif No: 89/106/EEC
5. Elektromanyetik Uyumluluk - Direktif No: 89/336/EEC
6. Makinalar - Direktif No: 98/37/EEC
7. Kişisel Korunma Ekipmanları - Direktif No: 89/686/EEC
8. Otomatik Olmayan Ölçme Cihazları - Direktif No: 90/384/EEC
9. Aktif Yerleştirilebilen Tıbbi Cihazlar - Direktif No: 90/385/EEC
10. Gazla Çalışan Cihazlar - Direktif No: 90/386/EEC
11. Sıcak Su Kazanları - Direktif No: 92/42/EEC
12. Sivil Kullanım İçin Patlayıcılar - Direktif No: 93/15/EEC
13. Tıbbi Cihazlar(Genel) - Direktif No: 93/42/EEC
14. Potansiyel Patlayıcı Atmosferler için Ekipman ve Koruyucu Sistemler - Direktif No:94/9/EEC
15. Dinlence-Eğlence Amaçlı Gemi-Tekne - Direktif No: 94/25/EEC
16. Asansörler - Direktif No: 95/16/EEC
17. Soğutucu-Dondurucu Cihazlar - Direktif No: 96/57/EEC
18. Basınç Ekipmanları - Direktif No: 97/23/EEC
19. Telekominikasyon Terminal Donanımı - Direktif No: 98/13/EEC
20. Tıbbi Cihazlar-In Vitro Diagnotic - Direktif No: 98/79/EEC
21. Radyo ve Telekominikasyon Terminal Donanımı - Direktif No: 99/5/EEC